Dzień: 18 grudnia 2020

Władca Pierścieni

Magnum opus J.R.R. Tolkiena powstawało przez kilkanaście lat, przed, w trakcie i po II wojnie światowej. “Władca Pierścieni” (https://www.taniaksiazka.pl/seria/wladca-pierscieni) okazał się dziełem przełomowym dla literatury XX wieku i do dziś stanowi najlepszy przykład powieści fantasy. Przyjrzyjmy się co przesądziło o sukcesie książki.

Świat przedstawiony

Bez wątpienia tym co wyróżniało “Władcę Pierścieni”, był nieprawdopodobnie złożony świat, który Tolkien kreował przez kilkadziesiąt lat, także na kartach innych utworów. Śródziemie, gdzie rozgrywa się akcja “władcy” to wycinek potężnego uniwersum. Podobnie wydarzenia, których jesteśmy świadkami, stanowią urywek historii świata, w której wcześniejsze ery uchodzą za legendarne – niczym mity starożytnych Greków. Wyjątkowe są też stworzenia zamieszkujące Tolkienowskie krainy – orkowie, trolle, hobbici, elfowie, krasnoludy nawiązują do stworzeń z wielu mitologii, którym pisarz nadał nowe życie, a które przeszły do kanonu fantastyki. Na potrzeby uniwersum powstał też szereg języków, z własnymi alfabetami, gramatyką, słownictwem. Nie można też zapomnieć o klimatycznych lokacjach rozrzuconych po śródziemskich krainach od Arnoru po Mordor – sprawiają, że w świat wierzymy, tak jak wierzymy w bohaterów – targanych własnymi słabościami, ambicjami i zrządzeniami losu. Mierzące metr wzrostu stworki ze stopami porosłymi gęstym włosiem potrafią być bardziej wiarygodne niż niektóre postacie współczesnej beletrystyki.

Fabuła

Te wszystkie elementy świata przedstawionego byłyby tylko ciekawostką gdyby nie sposób konstrukcji akcji Tolkiena. Autor żongluje wątkami, nadaje im różną wagę, czasem nakreśla tylko ich początek, środek lub zakończenie, ale wszystkie oscylują wokół głównej misji – pokonania Saurona. W ten sposób nawet gdy z bohaterami odpływamy na jakiś czas w elfiej krainie Lothlórien, czujemy że ciąży na nas bierzmo, którego pozbycie się możliwe jest tylko przez konfrontację. Pisarz na ponad tysiącu stron podtrzymuje napięcie z gracją godną mistrza ekranu Hitchcocka. W czasie podróży czujemy strach i ulgę, radość i smutek, żal i gniew. Kolejne perypetie przybliżają do wypełnienia misji, jednak nie prostolinijnie – droga nieustannie meandruje. Fascynujące jest też zakończenie książki – nie kończymy od razu po wielkiej kulminacji, musimy zmierzyć się z konsekwencjami, jakie cała przygoda przyniosła. Świat biegnie dalej, a uczestnictwo w najdonioślejszych wydarzeniach świata mocno wpływa na losy i psychikę bohaterów.

Podróż autorstwa freepik - pl.freepik.com